Her sabah yataktan kalkmak zorlaştıysa, işine veya günlük sorumluluklarına karşı isteksizlik hissediyorsan, hiçbir şey artık eskisi kadar anlamlı gelmiyorsa, bu yalnızca yorgunluk olmayabilir.
Bu belirtiler, son yıllarda sıkça duyduğumuz bir kavram olan tükenmişlik sendromuna işaret ediyor olabilir.
Tükenmişlik, uzun süreli stresin ve duygusal baskının bir sonucu olarak ortaya çıkan fiziksel, zihinsel ve duygusal bitkinlik halidir.
Kişi, enerjisini, motivasyonunu ve üretkenliğini kaybetmeye başlar. En önemlisi, hayatındaki anlam duygusu zayıflar.
⸻
🌿 Tükenmişlik Sendromunun Belirtileri
Tükenmişlik genellikle fark edilmeden gelişir. Kişi önce yorgunluk hisseder, sonra isteksizlik başlar ve zamanla hiçbir şeyden keyif alamaz hale gelir.
Yaygın belirtiler şunlardır:
• Sürekli yorgunluk, uykuya rağmen dinlenememe
• İşe ya da sorumluluklara karşı isteksizlik
• Konsantrasyon güçlüğü, motivasyon kaybı
• Duygusal dalgalanmalar (öfke, sinirlilik, umutsuzluk)
• Sosyal geri çekilme ve yalnızlaşma
• Baş ağrısı, kas gerginliği, mide sorunları gibi fiziksel şikayetler
Tükenmişlik, yalnızca çalışan bireylerde değil, ev içi sorumluluğu yüksek olan ebeveynlerde veya öğrenci rollerinde de görülebilir.
⸻
💭 Neden Ortaya Çıkar?
Tükenmişlik sendromunun temelinde uzun süreli stres ve dengesiz yaşam düzeni yatar.
Sürekli yüksek tempoda çalışmak, kendine zaman ayırmamak, duygusal ihtiyaçları bastırmak ve “her şeyi mükemmel yapmalıyım” düşüncesi bu süreci hızlandırır.
Kişi, bir süre sonra hem bedenen hem zihnen alarm verir.
Motivasyon kaybı, duygusal yorgunluk ve kendini değersiz hissetme duygusu bu alarmın en belirgin işaretleridir.
Gaziantep’te psikolojik destek alan birçok danışan, tükenmişliği genellikle “sadece yorgunluk” zannederek terapiye başlar; oysa süreç ilerledikçe duygusal anlamda ne kadar yıprandığını fark eder.
⸻
🧠 Terapi Süreci ve Stres Yönetimi
Tükenmişlik sendromu tedavisinde en etkili yöntemlerden biri Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)’dir.
Bu terapi sürecinde kişi;
• Kendini zorlayan düşünce kalıplarını fark eder,
• “Yapmalıyım, yetişmeliyim” gibi baskı yaratan inançları sorgular,
• Duygusal ve fiziksel sınırlarını yeniden tanımlar.
Terapide aynı zamanda stres yönetimi, gevşeme teknikleri ve zaman planlama becerileri üzerinde de çalışılır.
Amaç, kişinin enerjisini doğru alanlara yönlendirmesi ve yaşam dengesini yeniden kurmasıdır.
Tükenmişlikten çıkış sürecinde terapi, yalnızca semptomları azaltmakla kalmaz; kişinin değerlerini, hedeflerini ve iç motivasyonunu yeniden keşfetmesini sağlar.
⸻
🌸 Tükenmişlikle Başa Çıkmak İçin Küçük Adımlar
1. Kendini dinle: Yorgunluğu yok saymak yerine kabul et.
2. Sınır koy: Her “evet”in bedelini fark et. Gerektiğinde “hayır” demek iyileştiricidir.
3. Zihni dinlendir: Sosyal medyadan, işten veya sorumluluklardan kısa süreli molalar ver.
4. Destek al: Duygusal yorgunluk, yalnız başa çıkılması gereken bir süreç değildir.
5. Küçük keyifleri hatırla: Güneş, müzik, kahve kokusu… Bazen yeniden enerji bulmak küçük farkındalıklarla başlar.
⸻
Tükenmişlik, bir duraklama değil; yeniden yapılanma çağrısıdır.
Kendine izin verdiğinde, hızını düşürdüğünde ve iç sesini dinlemeye başladığında yeniden dengeyi bulabilirsin.
